İkinci Qarabağ müharibəsində parlaq Qələbə qazanan Azərbaycan noyabrın 10-da imzalanan üçtərəfli Bəyanatdan sonra işğaldan azad edilən ərazilərdə bərpa-quruculuq işlərini sürətləndirməklə yanaşı, regional layihələrin reallaşdırılması istiqamətində də uğurlu fəaliyyət göstərir. İstər bu Bəyanat, istərsə də yanvarın 11-də imzalanan sənəd bölgədə bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpasını təmin edir. 2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya prezidentləri və Ermənistanın baş naziri tərəfindən imzalanan üçtərəfli Bəyanatda Naxçıvanla respublikamızın əsas hissəsi arasında dəhlizin yaradılmasını və kommunikasiyaların açılmasını özündə ehtiva edən müddəa da yer alıb. Bəyanatın 9-cu bəndində deyilir: “Bölgədəki bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələri blokdan çıxarılır. Ermənistan Azərbaycanın Qərb bölgələri ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsinə zəmanət verir”.
Təbii ki, Zəngəzur dəhlizinin yaradılması Azərbaycanın tarixi, milli və siyasi maraqlarına tam cavab verir. Bununla Naxçıvanın blokadasına son qoyulacaq. Eyni zamanda, ölkəmizlə qardaş Türkiyə arasında ikinci dəmir yolu bağlantısı yaranacaq. Bəhs olunan dəhlizin açılması, həmçinin region dövlətləri arasında yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaranması, təhlükəsizliyə təhdid hallarının aradan qaldırılması, bölgədə uzunmüddətli və dayanıqlı sabitliyin təmin olunması baxımından cəlbedicidir. Zəngəzur dəhlizi bütün bölgə üçün mühüm imkanlar yaradacaq. Orada çəkiləcək avtomobil və dəmir yol xətti bütün region ölkələri üçün geniş iqtisadi-ticari imkanlar açacaq. Bu baxımdan nəqliyyat, kommunikasiya, infrastruktur layihələri iştirakçı dövlətlərin hər birinin maraqlarına uyğun gəlir.
“Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi”ndə bildirilir ki, tərəflər iki ölkənin ərazisindən keçən Şərq-Qərb, Orta beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin rəqabət qabiliyyətinin artırılması məqsədilə qarşılıqlı əməkdaşlığı möhkəmləndirəcəklər. Azərbaycan və Türkiyə intellektual nəqliyyat sistemləri texnologiyalarından istifadə etməklə beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin Azərbaycan-Türkiyə hissələrində tranzit-nəqliyyat potensialını daha da inkişaf etdirəcəklər.
Tərəflər Azərbaycan və Türkiyəni birləşdirən Azərbaycan Respublikasının qərb rayonları ilə Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında dəhlizin (Zəngəzur dəhlizi) açılmasının və həmin dəhlizin davamı kimi Naxçıvan-Qars dəmir yolunun tikintisinin iki ölkə arasında nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin intensivləşməsinə mühüm töhfə verəcəyini qeyd edirlər.
Tərəflər Türkiyə ilə Azərbaycan arasında əlaqələrin mövcud səviyyəsinin ümumi regional və beynəlxalq sülh və rifaha töhfə verdiyini, əlaqələrin sadəcə iki ölkəyə deyil, eyni zamanda, regiona sülh və rifah gətirərək başda region ölkələri olmaqla beynəlxalq birliyin sabitlik, sülh və maraqlarına xidmət edəcəyini vurğulayırlar.
Dəhlizin regionda yeni nəqliyyat imkanları yaratması Avropa ilə Asiyanın daha sıx birləşməsinin geosiyasi əhəmiyyətini artıracaq, həmçinin türk dünyasının əlaqələrini xeyli möhkəmləndirəcək, sülhün, əməkdaşlığın və təhlükəsizliyin təminatçısı rolunu oynayacaq. Zəngəzur dəhlizinin reallaşması ilə türk dünyasının coğrafi parçalanması aradan qaldırılacaq, bu coğrafiyada mövcud əməkdaşlıq daha da dərinləşəcək. Azərbaycanı Naxçıvan Muxtar Respublikası vasitəsilə Türkiyəyə birləşdirəcək bu dəhliz Orta Asiya ilə Avropanı birləşdirəcək, Aralıq dənizindən Böyük Çin səddinə qədər nəhəng bir ərazini əhatə edəcək.
Güclü, qüdrətli dövlət olan Azərbaycan Zəngəzur dəhlizinin açılması üçün qətiyyətli siyasi iradə nümayiş etdirir və bu müstəvidə zəruri tədbirlər görür. Artıq bu istiqamətdə müvafiq infrastrukturun yaradılması işləri uğurla davam etdirilir. Regionda yeni kommunikasiya və nəqliyyat dəhlizlərinin, o cümlədən mühüm əhəmiyyəti olan Zəngəzur dəhlizinin yaradılması, bölgədə sülhü, əməkdaşlığı və təhlükəsizliyi daha da gücləndirəcəkdir.
