Şərq Tərəfdaşlığı Proqramının VI Sammitində iştirak edən Prezident İlham Əliyev İtaliyanın ən böyük siyasi mətbu orqanı «İl Sole 24 Ore» qəzetinin Yaxın Şərq üzrə müxbirinə müsahibəsində Azərbaycan-İtaliya əlaqələrini tarixi ənənələrə söykənən strateji tərəfdaşlıq kimi dəyərləndirib
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini ilk tanıyan dövlətlərdən olan İtaliya ölkəmizin Avropada ən yaxın və etibarlı tərəfdaşıdır. Ötən ilin fevral ayında Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın Avropanın memarlıq abidələri baxımından zəngin olan bu olkəsinə dövlət səfəri çərçivəsində müstəsna əhəmiyyətə malik sənədlərin imzalanması münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə qaldırılması imkanlarını daha da artırdı. Həmin görüşlərdə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də sıx əməkdaşlıq edən Azərbaycanla İtaliya arasında ümumilikdə siyasi, müdafiə, iqtisadi-ticari, energetika, yüksək texnologiyalar, nəqliyyat, infrastruktur, mədəniyyət, elm, turizm, idman, qida təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlığı əhatə edən 28 sənəd, «Azərbaycan Respublikası ilə İtaliya Respublikası arasında Çoxölçülü Strateji Tərəfdaşlığın gücləndirilməsinə dair Birgə Bəyannamə» imzalandı. İş adamları ilə birgə biznes forum keçirildi, iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın bütün istiqamətləri müəyyənləşdirildi. Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın Romanın dünyada məşhur muzeylərində, mədəniyyət ocaqlarında olması, 2012-ci ildə Romanın görkəmli «Villa Borghese» parkındakı dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin abidəsini ziyarət etməsi, Vatikanda Skistin Kapellası və Müqəddəs Pyotr kilsəsi ilə tanışlığı, Katolik Kilsəsinin rəhbəri Papa Fransisk ilə görüşü dünyada sivilizasiyalar və dinlər arasında münasibətlərin daha da inkişaf etdirilməsi istiqamətində atılan önəmli addımalar kimi dəyərləndirildi. Görüşdə kardinal Pietro Parolinin Papa Cəngavər Ordeninin ən ali dərəcəsi olan IX Piy Ordeninin Böyük Xaçını ( Dama di Gran Croce dell*ordine Piano) Mehriban xanım Əliyevaya təqdim etməsi ikitərəfli münasibətlərin yüksək səviyyədə olmasını təsdiqlədi. 2020-ci ilin İtaliyada «Azərbaycan Mədəniyyəti İli» elan olunması zəngin tarixə malik Azərbaycana italyan xalqının sonsuz ehtiramıdır. Hər ki dövlət arasındakı humanitar əlaqələr də qarşılıqlı maraqlar əsasında inkişaf etdirilir. Azərbaycan Dillər Universitetində italyan dilinin tərcüməsi ixtisası tədris olunur və italyan dili mərkəzi fəaliyyət göstərir. İtaliyanın iki aparıcı universitetində – Roma Sapienza Universiteti və Venesiya Ka Foskari Universitetində azərbaycanşünaslıq tədrisi kursları təşkil olunub. Bütün bunlar çoxəsrlik tarixə, oxşar dövlətçilik ənənələrinə, maddi- mədəniyyət nümunələrinə malik Azərbaycanla İtaliyanı daha möhkəm , eyni məqsəd naminə birləşdirir.
Bu günlərdə Brüsseldə keçirilən Şərq Tərəfdaşlığı Proqramının VI Sammitində iştirak edən Prezident İlham Əliyev İtaliyanın ən böyük siyasi mətbu orqanı olan «İl Sole 24 Ore» qəzetinin Yaxın Şərq üzrə müxbirinə müsahibəsində tarixi ənənələrə söykənən Azərbaycan- İtaliya münasibətlərindən, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsindən danışarkən bu məqamları qarşılıqlı əməkdaşlığın ənənələri kimi dəyərləndirib.
Müsahibəsində Azərbaycanda davam etdirilən demokratik islahatlardan, insan hüquqları və media azadlığı ilə bağlı görülən işlərdən, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsindən bəhs edən Prezident İlham Əliyev bildirib ki, ölkəmizdə senzura mövcud deyil. Azərbaycan əhalisinin 80 faizindən çoxu internet istifadəçisidir. 30 il işğal altında qalan Azərbaycan ərazilərinin 44 gündə Ermənistanın təcavüzündən azad edilməsini Azərbaycanın siyasi, iqtisadi, hərbi qüdrətinin, ən başlıcası isə xalq-iqtidar-ordu həmrəyliyinin ifadəsi adlandıran Prezident İlham Əliyev Minsk qrupu ilə bağlı xalqın iradəsini əks etdirən münasibətini də açıqlayıb.
Azərbaycanın dünyada özünü doğruldan enerji strategiyasının çoxşaxəli olmasından, Avrasiyanın nəqliyyat mərkəzinə çevrilməsindən bəhs edən Prezident İlham Əliyev ötən il tam başa çatan Cənub Qaz Dəhlizinin qitə dövlətləri üçün əhəmiyyətindən də bəhs edib. Qeyd olunub ki, Azərbaycanın enerji ehtiyatları qarşıdakı illərdə də Avropa dövlətləri üçün etibarlı mənbə olacaq. Ölkəmizin enerji diplomatiyasının beynəlxalq səviyyədə dəstəklənməsi, qlobal layihələrin şaxələndirmə prinsipinə uyğun iki, üçtərəfli formatın coğrafiyasının genişlənməsi, «qara qızıl»”ın insan kapitalına çevirilməsi istiqamətində görülən işlər diqqətə çatdırılıb. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə reallaşan qlobal layihələrdən siyasi məqsədlər naminə istifadənin tərəfdarı olmadığını, enerji diplomatiyamızın qarşılıqlı əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslandığını əvvəlki çıxışlarında da «Çünki neft bizim üçün məqsəd deyil, daha yaxşı həyat yaratmaq, daha yaxşı ölkə qurmaq, daha yaxşı şərait yaratmaq üçün vasitədir və bunu edirik» sözləri ilə ifadə edən dövlət başçımız, bu gün də eyni əqidə ilə tərəfdaşlığa sadiqdir. Hər iki ölkə arasında enerji sahəsində əməkdaşlığı gücləndirən Cənub Qaz Dəhlizinin sonuncu seqmenti olan TAP layihəsinin istismara verilməsi ilə «Böyük Yeddilik»” ölkəsi olan İtaliya ilə ölkəmizin münasibətləri daha da güclənib. «Cənub Qaz Dəhlizinin icrasında yeddi ölkə iştirak edir. Mən o ölkələrin adlarını bu gün çəkmək istərdim – Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, Bolqarıstan, Yunanıstan, Albaniya, İtaliya. Bax, geniş beynəlxalq əməkdaşlıq yaradılıb» söyləyən Prezident İlham Əliyev İtaliyanın bu tərkibdə iştirakını yüksək dəyərləndirir.
Müsahibəsində qarşılıqlı etimad və hörmət prinsipləri əsasında inkişaf edən Azərbaycan – İtaliya münasibətlərinin perspektivləri ilə bağlı fikirlərini açıqlayan Prezident İlham Əliyev bildirib ki, memarlıq abidələri ilə zəngin olan bu ölkə Azərbaycanın ilk xarici ticarət tərəfdaşı olub, Roma və Bakının yaxşı münasibətləri var.
«Əlbəttə ki, İtaliya nəinki təkcə Avropa qitəsində, dünya miqyasında bizim ən yaxın tərəfdaşlarımızdan biridir. Hesab edirəm ki, indi münasibətlərimiz çox yüksək səviyyədədir. Bunun göstəricisi odur ki, biz strateji tərəfdaşlıq haqqında sənəd imzalamışıq. İtaliya Azərbaycanın strateji tərəfdaşlıq haqqında sənəd imzaladığı Avropa İttifaqına üzv olan 9 dövlətdən biridir… İndi isə Transadriatik boru kəmərinin istismara verilməsi ilə Azərbaycan İtaliyanın mühüm təchizatçısına çevrilib» söyləyən Prezident İlham Əliyev onu da vurğulayıb ki, İtaliya bizim azad edilmiş ərazilərdə fəaliyyət göstərmək üçün dəvət etdiyimiz Türkiyədən sonra ikinci dost ölkədir. Bu ölkənin zəngin təcrübəyə malik memarları Şuşadakı tarixi abidələrimizin və məscidlərimizin bərpasında, Bakıdakı Zəfər Muzeyinin tikintisində iştirak edəcəklər. Cənab İlham Əliyevin «Sizə deyə bilərəm ki, Prezident Mattarellanın ölkəmizə səfəri zamanı biz birlikdə italyan şirkəti tərəfindən tikilmiş neft-kimya zavodunun açılışını etdik. İndi isə eyni şirkət bizim neft emalı zavodumuzun yenidən qurulması üzərində fəal şəkildə işləyir. Bunlar bir neçə milyardlıq layihələrdir. Bu sahələr sənaye, neft-kimya məhsulları, tikinti, memarlıq, bərpa işləri, geniş diapazonlu məsələlərdir. Bir daha qeyd edirəm, bu, bizim dostluğumuzu və tərəfdaşlığımızı nümayiş etdirir» sözləri Azərbaycana beynəlxalq səviyyədə artan maraqda İtaliyanın özünəməxsus yerinin və dəyərinin olduğunu göstərir.
