Narkomanlıq insan cəmiyyətinin mənəvi və əxlaqi dəyərlərinə ciddi zərbə vuran, sosial-iqtisadi inkişafa mənfi təsir göstərən, insanların həyat və sağlamlığına böyük təhlükə yaradan, həmçinin cinayətkarlığın artmasına səbəb olan əsas amillərdən biridir. Məhz bunlara görə ümummilli liderimiz Heydər Əliyev bu növ cinayəti cəmiyyətin “sosial bəlası” adlandırmışdır.
Bildiyimiz kimi, 1990-cı illərin əvvəllərində ölkəmizdəki özbaşınalıq, hakimiyyətsizlik, gənclərə diqqətin unudulması, narkomanlığa aludəçilik üçün münbit şərait yaratmışdı. Ölkənin hərtərəfli inkişafı üçün kompleks tədbirlərə ehtiyac var idi. Ulu öndər Heydər Əliyevin gənclərə diqqəti artırması ilə bu bəlanın da qarşısı alındı. Ulu öndər Heydər Əliyev narkomanlığa və narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizəni ümumdövlət vəzifəsi hesab edərək, 26 avqust 1996-cı il tarixdə müvafiq Fərman imzaladı və bu sənəd əsasında 2000-ci ilə qədərki dövr üçün narkomanlığın yayılmasına, narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə üzrə Ümummilli Proqram hazırlandı və qanun qəbul olundu. Təbii ki, yeni qanunun icrasında məqsəd ölkə əhalisinin sağlamlığının qorunması üçün ciddi təhlükə olan, sosial-iqtisadi inkişafa mənfi təsir göstərən narkotik maddələrin ölkəmizə idxalının qarşısının alınması, narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsi ilə mübarizəni gücləndirilmək lazım idi. Qeyd edim ki, narkotizmlə mübarizə böyük maliyyə vəsaiti tələb edən prosesdir. Ölkənin maliyyə imkanlarının artırılması üçün isə təbii ki, iqtisadi qüdrət artırılmalı idi. Ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycanın malik olduğu təbii resurslardan səmərəli istifadəni təmin edərək çox qısa zamanda iqtisadi qüdrətimizi artırdığı üçün ölkəmizlə iqtisadi əlaqələrin qurulmasında maraqlı olan dövlətlərin sayı da artdı.
Məlumdur ki, narkomanlığın yayılması cəmiyyətdə digər mənfi halların genişlənməsinə zəmin yaradır. Narkotik asılılığında olan şəxslər təhlükə mənbəyi olaraq qalırlar. Təəssüf ki, narkomaniya respublikamızda da ciddi problem olaraq qalmaqdadır. Bəzi gənclər narkotik asılılığından qurtula bilmir, son nəticədə bu da narkomaniya ilə bağlı cinayətlərə səbəb olur. Narkotiklərlə bağlı cinayətlərin artması cəmiyyət üçün təhlükəni daha da artırır. Narkomanların say artımı milli genefond üçün ciddi təhdid əmələ gətirir. Bu dəhşətli bəlaya qarşı ayrı-ayrı dövlət strukturları, kütləvi informasiya vasitələri, hüquq-mühafizə orqanları, təhsil və səhiyyə sistemi, qeyri-hökumət təşkilatları ilə birgə mübarizə aparmaqla onun yayılmasının və kütləvi xarakter almasının qarşısını almaq mümkündür. Başqa sözlə, narkomaniyaya qarşı məqsədyönlü mübarizə ümumxalq işinə çevrilməlidir. İlk növbədə narkomanlığın cəmiyyətə və insan sağlamlığına vurduğu ziyan, bu sahədə görülən tədbirlər və onların nəticələri barədə əhalinin mütəmadi olaraq məlumatlandırılması təmin olunmalıdır. 2004-cü ilin yanvarında Bakıda keçirilmiş “Böyük İpək Yolu dövlətlərində narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə” mövzusundakı beynəlxalq konfransın iştirakçılarına müraciətində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev vurğulayıb: “…Coğrafi mövqeyindən, ictimai-siyasi quruluşundan, inkişaf səviyyəsindən, iqtisadi vəziyyətindən, mədəni və tarixi əlaqələrindən asılı olmayaraq elə bir ölkə yoxdur ki, dövrümüzün qlobal problemlərindən biri olan narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi ilə qarşılaşmasın. Bu, bir daha göstərir ki, narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizənin səmərəliliyi üçün birgə səylərlə ciddi, kəskin, barışmaz və ardıcıl tədbirlərin həyata keçirilməsi olduqca zəruridir…”.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 22 iyul tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə və narkomanlığa qarşı mübarizəyə dair 2019–2024-cü illər üçün Dövlət Proqramı”nın müvəffəqiyyətlə icra olunması bu sahədə uğurlu nəticələrin əldə edilməsində müstəsna əhəmiyyət kəsb etməkdədir. Birdəfəlik yadda saxlamaq lazımdır ki, bəşəriyyətin ən ağrılı problemlərindən olan, cəmiyyətin ciddi bəlasına, xalqın, millətin təhlükə mənbəyinə çevrilən narkomaniya dinindən, dilindən, irqindən, sosial vəziyyətindən asılı olmayaraq, hamı üçün eyni dərəcədə təhlükəlidir. Qeyd etməliyəm ki, bu gün hər bir dövlət orqanı və qurumu, həmçinin müvafiq təşkilatlar üzərinə düşən vəzifələri tələb edilən səviyyədə yerinə yetirməklə qarşıya qoyulan məqsədlərə tam nail olmağa töhfələr verməyə çalışırlar ki, bu da təbii olaraq müsbət nəticələrini göstərməkdədir.
Hesab edirəm ki, bu bəla ilə mübarizədə vətəndaşlar da əllərindən gələni əsirgəməməli, xüsusən də ictimai qınaq mexanizminin daim işlək vəziyyətdə olması üçün ciddi səy göstərməlidirlər. Sağlam düşüncəsi olan insanlar dərk edirlər ki, narkomaniya ailələrin dağılması, çarəsiz xəstəlik, cinayət, ölüm kimi digər ağır nəticələri olmaqla yalnız bir fərd üçün deyil, eyni zamanda, bütövlükdə cəmiyyət üçün böyük təhlükədir. Odur ki, insanların mənəvi dəyərləri sarsıdan, sağlamlığını və həyatını ciddi təhlükə altına alan, insanlığa xələl gətirən, cəmiyyətin harmoniyasını pozan, bir sözlə, həyatı iflic edən narkomanlığa münasibətdə hər birimiz barışmaz mövqe tutmalı və bu ümumbəşəri bəlaya qarşı qətiyyətli mübarizə aparmalıyıq.
Esmira Rəhimova,
Respublikanın əməkdar müəllimi,
Ailələrə Sosial Dəstək İctimai Birliyinin sədri
