Turizm mütəxəssisi: “Qiymətlərin bunca bahalaşmasına getsək, gələn xarici turistləri də itirəcəyik…”
Yeni ili maraqlı və yaddaqalan keçirmək elə də ucuz başa gəlmir. İstər rayonlardakı istirahət mərkəzləri, istər fərqli istiqamətlərdə olan turlar, istərsə də Bakı restoranlarındakı konsert proqramları orta və imkanlı təbəqənin cibinə hesablanıb.
Ötən yazımızda Yeni il turları ilə bağlı məlumat vermişdik. 1 nəfərin 2 gün 3 gecəlik turda iştirakı 200 manatı da ötür ki, bu da ailəvi istirahət üçün 800-1000 manat deməkdir. Ancaq bayramı Bakıda restoranlarda qarşılamaq istəyənlər təxminən eyni məbləğdə pulu 2-3 gün üçün deyil, 3-4 saat üçün xərcləməli olacaqlar. Kiçik bir araşdırma aparsaq görərik ki, “Oazis” restoranında bayram günləri 1 nəfər üçün masanın qiyməti 100-150 manat təşkil edəcək. Əyləncəli gecəyə tanınmış müğənnilər qatılacaqlar.
“Ay İşığı” restoranında 1 nəfərin girişi 100-300 manat aralığında dəyişir. Menyu eyni olsa da masanın harada yerləşməsindən asılı olaraq bahalaşa bilər. “Neolit” restoranında bayram günü şou proqrama qatılmaq 150 manatdır. Əgər 4 nəfərlik bir ailə Yeni il gecəsi əylənmək istəsə ən azı 600-800 manat vəsait xərcləməlidir.
Qiymətlər niyə belə bahadır və bu qiymətlərə rəğmən niyə rayonlardakı otellərdə və şəhərin mərkəzindəki restoranlarda yer tapılmır?
Mövzu ilə bağlı “Yeni Müsavat”a danışan Azərbaycan Turizm Assosiasiyasının (AzTA) İdarə Heyətinin sədri Əhməd Qurbanov bildirdi ki, bu il turizmdə canlanma daha çox olacaq: “2020-ci ildən başlayaraq pandemiya turizm sektorunu çökdürdü. 2021-ci ildə isə yeni bir canlanma müşahidə etdik. Xüsusən daxili turizmdə xeyli fəallıq oldu. Ölkələr arasında gediş- gəliş tam bərpa olunmamışdı deyə daxili turizmə müraciət edənlərin də sayı çox oldu. Daha sonra 60-dan artıq ölkə ilə sərhədlər açıldı. Həm ölkəyə gələn turistlərin sayı artdı, həm də ölkədən gedən turistlərin sayında artım müşahidə etdik. Karantin qaydalarının bir qədər yüngülləşməsindən sonra bu daha da ciddi vüsət aldı.
Əhməd Qurbanov
Yeni il ərəfəsində də təkcə Bakıda deyil, regionlarda da otellərin dolmasını müşahidə edirik. Ölkədən gedən turistlərin sayı da artır. Xarici turizm vasitəsilə vətəndaşlarımız daha çox yaxın ölkələrə səyahət edirlər. Buna Dubay, Türkiyə, Gürcüstan və sair aiddir. Ancaq əvvəlki illərlə müqayisədə Avropaya gedənlərin sayı azdır. Çünki Avropada daha çox qapanmalara gedilir, pandemiya ilə bağlı karantin qaydaları daha da sərtləşdirilir. Müxtəlif vaksinlər tələb olunur. Bu mənada çətinliklər olduğu üçün vətəndaşlarımız Avropa ölkələrinə getməkdə bir qədər tərəddüd edirlər”.
Ə.Qurbanovun sözlərinə görə, Yeni ildə ölkəyə gələn turistlər də müxtəlif bölgələrdən olur: “Rusiyadan gələn, ərəb ölkələrinin müxtəlif istiqamətlərindən gələn turistlərimiz var. Sərhədlərin açıq olduğu istiqamətlərdən turist kimi gələn ərəblərin sayı artır. Yeni il ərəfəsində də daha çox gələcəklər”.
Qiymətlərə gəldikdə isə, ekspert qiymətlərin baha olması fikri ilə razılaşdığını bildirdi: “Bunun səbəblərindən biri odur ki, Azərbaycanda dövlət tərəfindən qiymətlərin tənzimlənməsi kimi bir mexanizm yoxdur. Bazar iqtisadiyyatı şəraitində qiymətlər tənzimlənmir. Sahibkarlar özləri qiymətləri müəyyən edirlər. Tələb çox olduqda ona uyğun olaraq təklifin qiyməti artır. Bu baxımdan çözüm olaraq deyə bilərəm ki, ölkədə birinci növbədə rəqabət mühitini yaratmaq lazımdır. Bunu yaratmaq üçün ilk növbədə hotellərin sayı çox olmalıdır, xüsusən də regionlardakı hotellərin sayı daha çox olmalıdır. Yalnız beşulduzlu hotellər işləməməlidir, ondan əlavə iki, üç və dördulduzlu hotellərin sayını artırmalıyıq. Bunun üçün sahibkarlara şərait yaratmalıyıq ki, onlar müxtəlif bölgələrdə, fərqli ərazilərdə yeni hotellərin açılmasına maraqlı olsunlar. Yalnız beşulduzlu hotellər olarsa, əlbəttə ki, qiymətlərin artması müşahidə olunacaq. Bütün dünyada belədir ki, beşulduzlu hotellər hər zaman baha olur, əsasən də bayram ərəfələrində qiymətlər daha çox qalxır. Bizim ölkəmizdə də beşulduzlu hotel çox olduğu üçün hazırkı vəziyyətdə əsasən beşulduzlu hotellərin qiymətləri bahalaşır. Digər hotellərin qiymətləri isə normaldır. Amma burada xidmət keyfiyyəti o qədər də üstün olmadığı üçün insanlar məcbur qalıb beşulduzlu hotellərə istiqamətlənirlər. İstək çox olduğu üçün də, ona uyğun olaraq qiymətlər artır. Sahibkar nə qədər baha qiymət qoysa da, hotellər dolduğu üçün artıq onu ucuzlaşdırmaqda maraqlı deyil, əksinə, daha da bahalaşdırmaqda maraqlıdır.
Təbii ki, pandemiyadan çıxmış sahibkarlar pandemiya dövründəki itkiləri də qarşılamaqdan ötrü bu şəkildə bir strategiya seçiblər. Biz Azərbaycan Turizm Assosiasiyası olaraq hər zaman haotellərin, iaşə obyektlərinin rəhbərləri ilə söhbətlərimiz zamanı qiymət strategiyasını, qiymət siyasətini dəyişməyi tövsiyə edirik. Müəyyən yumşalmalara getməyi tövsiyə edirik. Tövsiyə edirik ki, elə qiymət qoysunlar ki, həm vətəndaşlarımız, həm də xaricdən gələn turistlər qiymətlərdən razı qalsınlar. Əgər qiymətlərin bunca bahalaşmasına getsək, artıq biz gələn xarici turistləri də itirəcəyik. Onlar alternativ istiqamətlərə getməyə məcbur qalacaqlar”.
